Zuid-Afrika, de wereld in één land

Men zegt dat Zuid-Afrika over zo’n grote variëteit beschikt, dat het een hele wereld in één land lijkt. Variëteit aan kleuren, culturen, tradities en mensen. In het land vindt u uitgestrekte woestijnen, twee oceanen, indrukwekkende bergen en vruchtbare wijngaarden.

Wat Zuid-Afrika ook tot zo een leuke reisbestemming maakt is de fijne balans tussen Afrikaanse cultuur, natuur, wildlife, en Westerse voorzieningen. Dit alles kunnen we overgieten met een sausje van avontuur of net luxe.

Zuid-Afrika is heel geschikt om met de hele familie of meerdere gezinnen, inclusief kinderen, op reis te gaan: de reisafstanden hoeven niet zo groot te zijn, de wegen zijn goed, het eten westers en niet duur,  de afwisseling groot. Zuid-Afrika is heel kindvriendelijk!

Klimaat en beste reistijd

Zuid-Afrika heeft een schitterend klimaat met het hele jaar door heerlijk warme zonneschijn. Omdat het land op het zuidelijk halfrond ligt, zijn de seizoenen tegenovergesteld aan die van Europa. Hierdoor is het een ideale bestemming om de winter thuis te ontvluchten en te genieten van de Zuid-Afrikaanse zomer (oktober tot februari). Voor het observeren van wilde dieren zijn de heldere, droge dagen van de Zuid-Afrikaanse winter het best (april-september). Wanneer de vegetatie laag is, wordt het makkelijker om de dieren te zien. Al blijft een safari altijd een kwestie van geluk.

Kaapstad en het zuidelijke gedeelte van de West-Kaap heeft een mediterraan klimaat, met hete zomers en redelijke winters, terwijl Durban en de kust van KwaZulu-Natal subtropisch zijn, met zeer veel zon het gehele jaar door.

Lodges of kamperen

Accommodatie in Zuid-Afrika is betaalbaar. Ook hogere kwaliteit 4 en 5* lodges kunnen over het algemeen voor een redelijke prijs worden geboekt. Afrikaya is in die betere accommodaties gespecialiseerd. Wij letten vooral op ligging, service en hygiëne van de accommodaties, liefst met een redelijke prijs-kwaliteit. Een goed bed, ruime kamer en lekker ontbijt zijn natuurlijk mooi meegenomen. Door het heerlijke klimaat kan je in Zuid-Afrika ook het hele jaar kamperen. Alleen in de winter kan het hier en daar wat frisjes worden, bv. in de Drakensbergen. In het Noordoosten daarentegen kan het in de zomer behoorlijk warm worden. In Zuid-Afrika heb je niet per se een (dure) 4×4 nodig, reizen per gewone sedan of 2×4 camper is daarom ook mogelijk.

Hoogtepunten

Johannesburg, oftewel de stad van goud, ontstond in 1886 nadat een goudzoeker hier enkele stukjes van het kostbare metaal vond. Vanuit alle windstreken trokken gelukzoekers naar Johannesburg en enkele jaren later telde de stad reeds 100.000 inwoners. Ondanks de grote tegenstellingen in de stad, is Johannesburg het zakelijke en culturele centrum van Zuid-Afrika. De stad herbergt talloze musea, waaronder het indrukwekkende Apartheidsmuseum in het township Soweto – een samentrekking van South Western Townships, dat tot van 1970 tot 1990 zelfs als een aparte stad werd beschouwd.
Slechts 70km ten noorden van Johannesburg ligt Pretoria, de officiële Zuid-Afrikaanse hoofdstad. Er is een levendig centrum met mooie historische gebouwen zoals het historische ‘church square’, het Uniegebouw en het Voortrekkersmonument. Van september tot november verandert Pretoria in een paarse wonderwereld. De bijna 70.000 jacaranda’s omzomen de straten sinds 1888, toen meneer Celliers 2 jacaranda’s importeerde vanuit Rio de Janeiro en ze plantte voor zijn huis in Sunnyside.

In de groene heuvels van de provincie Mpumalanga ligt de bekende Panorama Route. Langs deze route kunt u genieten van een aantal bijzondere natuurfenomenen, waaronder de rotsformaties van Blyde River Canyon, zoals de Drie Rondavels, Pinnacle en Bourke’s Luck Potholes. Een van de meest fascinerende uitzichten vindt u bij God’s Window, mits helder weer. Door de hoge regenval is er hier vaak een dicht mistgordijn. In Graskop, het begin van de route, vind je Harries Pancakes, een begrip in Zuid-Afrika.
U kan ook een bezoek brengen aan het vroegere goudzoekersplaatsje Pilgrim’s Rest.

De Krugerwildtuin, zoals de Afrikanen Kruger National Park noemen, is een van de grootste nationale parken ter wereld. Van noord naar zuid bedraagt de afstand 322 kilometer, de gemiddelde breedte bedraagt 64 kilometer. Het park is 19.000 vierkante km groot, dat is half Nederland en 2/3 van België! Dit is het grootste en op een na oudste Afrikaanse reservaat. Het huisvest 138 soorten zoogdieren, 500 soorten vogels en ruim 100 soorten reptielen. De plek bij uitstek om de Big Five, Big 6 birds, Magnificent 7, Ugly 5 of Little 5 te spotten!

Tussen Mpumalanga en de Limpopo rivier, op de grens met Zimbabwe, ligt de provincie Limpopo. Vanwege het rijke culturele en historische erfgoed staat deze provincie bekend als een gebied vol mysterie. Opgravingen en rotstekeningen in het Mapungubwe National Park leveren het bewijs dat het gebied duizenden jaren geleden al bewoond was. In Limpopo vindt u kleurig beschilderde huizen van de Ndebele en de Venda stammen. Het landschap is er prachtig met een variatie aan wouden, watervallen, meren en rivieren. Het werd niet voor niets door de Venda stam ‘het beloofde land’ genoemd. De Venda is de grootste bevolkingsgroep in de regio en drukt een duidelijk stempel op de lokale cultuur. Verspreid over de regio liggen vele heilige plaatsen waar u kennismaakt met de intrigerende mythes en legendes van de Venda. Limpopo is befaamd vanwege de eeuwenoude rotsformaties, zoals de Soutpansberg en Waterberg. Een uitgebreid netwerk van wandelpaden vormt een uitdaging voor alle wandelliefhebbers. Aan de voet van de Waterberg ligt het malariavrije Welgevonden Game Reserve dat bekend staat om de grote diversiteit aan wild- en vogelsoorten. Het landschap is begroeid en heuvelachtig, met af en toe een kleine grasvlakte waar antilopen een veilig heenkomen zoeken. In dit reservaat leeft de Big Five, maar u kunt ook enkele meer zeldzame diersoorten tegenkomen, zoals de bruine hyena, aardwolf en aardvarken.

Ver weggestopt in het noordwesten, op de grens met Botswana, ligt het Madikwe Game Reserve. In dit prachtige wildpark wisselen dichte bossen, open vlakten met rood Kalahari-woestijnzand, en uitgestrekte graslanden elkaar af. Door deze bijzondere landschappelijke combinatie vindt u hier een grote variëteit aan wild- en vogelsoorten. U kunt hier tijdens uw gamedrives onder meer de zeldzame zwarte neushoorn, wilde hond en bruine hyena tegenkomen. Ook vindt u hier diersoorten die zich hebben aangepast aan het leven in de woestijn, zoals de gemsbok en het stokstaartje. Madikwe is bekend vanwege de grote aantallen leeuwen en olifanten.

In de noordelijkste punt van Zuid-Afrika, ingeklemd tussen Namibië en Botswana, ligt het Kgalagadi Transfrontier Park. Het park is een immens woestijngebied met gras begroeide duinen. Beter bekend als het Kalahari Gemsbok National Park (aan de Zuid-Afrikaanse kant) en het Nationaal Gemsbok Park (in Botswana) vormt het een ecologische eenheid in het grensgebied tussen de twee landen. Met meer dan 3,5 miljoen hectare is het bijna twee keer zo groot als het Kruger National Park (en ongeveer even groot als Nederland). Maar het is vooral de ruwheid en ongereptheid van de natuur die dit park zo uniek maken. Het wordt gezamenlijk beheerd door de Zuid-Afrikaanse en Botswaanse overheid. Met een gemiddelde hoeveelheid neerslag van slechts 213 mm per jaar, wordt de Kgalagadi als een echte woestijn geclassificeerd. Ongebruikelijk echter, is de overvloed aan woestijngrassen. Daardoor krijgt het het landschap het voorkomen van een semi-woestijn.

Diep weggedoken in de vallei van de Sundays Rivier ligt het Addo Elephant National Park. De biodiversiteit binnen Greater Addo is enorm, je kunt er 5 van de wereldwijd 7 verschillende biodiversiteiten vinden. Kortom, het is een erg afwisselend landschap dat varieert van droge Karoo tot subtropisch en reikt van de bergen tot de zee.

In 1931 is het Addo Park gesticht om uitroeiing van de ‘Oost Kaap’ olifanten te voorkomen. Dit is een succesvol project geweest daar er, verspreid over 164.000 hectaren, inmiddels 600 olifanten rondlopen. Behalve deze dieren zijn er in het Addo Park ook Kaapse buffels, luipaarden, zwarte neushoorns en leeuwen. In Addo kan je sinds 2005 ‘de Big 7’ bewonderen. Want het park grenst aan zee, waar je ook haaien en walvissen (de witte haai en Southern Right Whale van juni-november) kan spotten. Ook de vogelaars kunnen hun hart ophalen want er zijn 450 verschillende vogelsoorten.

Tsitsikamma (Khoi voor “plaats van het sprankelende water”) is een National Park dat zich 80 km langs de kust uitstrekt en loopt van Bloukrans tot de Tsitsikamma Rivier. Het ligt ingeklemd tussen de Tsitsikamma bergen en de Indische Oceaan. Het is een van de mooiste plekjes langs de kust, met zijn inheemse oeroude bos (met bv Stinkwood, Ysterhout en Melkbos) en woeste kustlijn. Het water in de rivieren is bruin (“Coca Cola Water”) door de tannines die de vegetatie afgeeft. Het milde klimaat (tussen 10 en 25 graden) maakt dat je hier het hele jaar door outdoor activiteiten kunt ondernemen. Er zijn prachtige wandelpaden, je kan er kajakken en ook snorkelen of scuba diving behoort tot de mogelijkheden. De wandeling naar de Suspension Bridge is een echte aanrader, waar je prachtig uitzicht hebt in de kloof die Stormsrivier heeft uitgesleten.

De Karoo is een uniek, woestijnachtig gebied met eindeloze vlaktes en imponerende bergen, dat bijna een derde van de oppervlakte van Zuid-Afrika beslaat. De Karoo is een meedogenloze plaats qua natuur en land, maar een van de meest gastvrije streken waar je ooit zult komen, de mensen zijn er enorm aardig. De bekendste plaats is hier Oudtshoorn, dat in de 19de eeuw dé struisvogelhoofdstad van de wereld was en floreerde door de handel in struisvogelvlees, -huid en -veren. U kunt hier nog steeds een aantal struisvogelboerderijen bezoeken. De beroemde wijn- en brandewijnroute Route 62 slingert door een sereen landschap met heuvels, torenhoge rotsen, prachtige bergpassen en lieflijke dorpjes tussen Oudtshoorn en Kaapstad

Op de grens met Lesotho liggen de imposante Drakensbergen, met haar ruige bergtoppen, kraakheldere beekjes en eeuwenoude schilderingen van de Bosjesmannen. Het gebergte bestaat uit basalt dat miljoenen jaren geleden is afgezet tijdens vulkanische erupties. Door erosie is een spectaculair landschap van hoge bergtoppen en groene heuvels ontstaan. Het uitgebreide netwerk van wandelroutes vormt een uitdaging voor enthousiaste wandelaars. De charmante dorpjes van de Natal Midlands vormen een uitstekende uitvalsbasis voor een bezoek aan het centrale en zuidelijke deel van de Drakensbergen. De dorpjes liggen te midden van glooiende, groene heuvels en zijn beroemd om de unieke kunstgalerijen.

Nijlpaarden en krokodillen zijn al jarenlang de belangrijkste aantrekkingskracht voor het dorpje St. Lucia, dat grenst aan de Indische Oceaan en omringd is door het iSimangaliso Wetland Park, de eerste World Heritage Site in Zuid-Afrika! De nijlpaarden en krokodillen leven in een groot estuarium met mangrovebossen aan de westkant van het dorp. Elke dag worden er boottochten georganiseerd waarmee je je temidden de nijlpaarden en krokodillen waagt. De croc & hippo boat cruise over het estuarium, waarbij je misschien visarenden ziet, maar ook vele andere kleurrijke en soms zeldzame vogels zoals de Giant King Fisher, lepelaar en pelikaan, is dus zeker de moeite.

Het nabijgelegen Hluhluwe-Umfolozi is het oudste wildpark van Afrika (1895!) en staat bekend om zijn grote populaties zwarte en witte neushoorns. Maar ook wilde honden, hyena’s, leeuwen, luipaarden, olifanten, giraffen en ander wild kunnen hier worden gespot. Het park heeft een geheel andere vegetatie dan Kruger Park, wat dieren spotten ook wat moeilijker maakt.

Hermanus is de walvissenhoofdstad van Afrika. Walker Bay, met zijn relatief warme water en beperkte diepte, wordt daarom gezien als een van de beste plaatsen ter wereld om van dichtbij walvissen te spotten. Vaak kan je ze al vanaf de wal zien zwemmen, springen en spuiten. Maar echt imposant is natuurlijk een boottocht, waarbij men afstand bewaart van de dieren, echter, deze zijn zo nieuwsgierig dat ze de boot opzoeken, zodat je ze bijna aan kunt raken. Walvissen spotten kan tussen juni en begin december. Eind september wordt er jaarlijk zelfs een heus ‘whale festival’ georganiseerd.

De bekendste wijnstreek in Zuid-Afrika ligt rondom Stellenbosch. Deze bruisende studentenstad is na Kaapstad de oudste stad van het land en is niet alleen voor de wijn, maar ook voor de architectuur en de geschiedenis een bezoekje meer dan waard. Samen met de dorpen Paarl en Franschhoek vormen ze het zogenaamde Boland. Het wijngebied kent haar oorsprong in de 17de eeuw en is een absolute parel voor de zintuigen. De wijnroute van Stellenbosch leidt langs welklinkende namen als Blaauwklippen, de Helderberg, Delheim, Eikendal, Morgenhof, Zevenwacht en Rust en Vrede. De meeste wijnboerderijen ontvangen bezoekers voor een zogenaamde keldertoer waarin ze vertellen hoe hun wijn wordt gemaakt. Vaak wordt er ook kunst geïmplementeerd in deze gebouwen, wat de ervaring extra memorabel maakt. Sommige van deze farms serveren lunches of zelfs diner, en er gaat niets boven een picknicklunch onder een eeuwenoude boom op een van deze prachtige wijngaarden.

Sommige steden hebben alles. Wie Kaapstad zegt, denkt aan de Tafelberg. Het oude stadscentrum nodigt echter ook uit tot een stadswandeling met o.a. de Kompagniestuinen en het Kasteel, gecombineerd met een terrasje of een leuk winkeltje. Ten zuidwesten van de stad ligt het schiereiland Cape Peninsula, waar je een prachtige dagtocht -de zogenaamde Kaaptour- kunt rijden. Met Chapmans Peak drive, Table Mountain NP (met Kaap de Goede Hoop en de Kaappunt) en de pinguïns van Boulders Beach zijn er tal van hoogtepunten om een middag mee te vullen.
Long Street is het uitgaanscentrum in de oude stad. Het V&A Waterfront biedt vertier met hippe restaurants en winkels, ook de boot naar Robbeneiland vertrekt hier. Verder kan je de Bo-Kaap met zijn leuke gekleurde huisjes, de botanische tuinen van Kirstenbosch of een van de musea bezoeken. Leuk voor foodies: de vele food markets en zeer goede restaurants.

Swaziland is een apart koninkrijk en ligt in het oosten van Zuid-Afrika. Het heeft een prachtig groen, heuvelachtig landschap in het noorden en veel typische Afrikaanse dorpjes in het zuiden. In Swaziland krijgt u net dat tikkeltje meer het gevoel van het échte Afrika. In het kleine land liggen drie wildparken waar u gamedrives kunt maken: Mlilwane, Hlane en Mkhaya. Bijzonder is de zeer gezonde populatie neushoorns in Mkhaya, maar ook de zeldzame Roan antilopen in Mlilwane welke u tijdens een wandelsafari kunt observeren. Ook fietsen en paardrijden in dit wildpark behoren tot de mogelijkheden. Het prachtige Ngwenya kristal, dat u in vrijwel alle souvenirwinkels in Zuid-Afrika tegenkomt, wordt in Swaziland gemaakt. Voor houtsnijwerk kunt u terecht op de lokale markten.

Geschiedenis

De geschreven geschiedenis begint in Zuid-Afrika op 6 april 1652, toen Jan van Riebeeck in dienst van de VOC een verversingsstation stichtte bij Kaap de Goede Hoop. Het gebied met Nederlandse kolonisten breidde zich gedurende de 17e en 18e eeuw langzaam uit in oostelijk richting, tot de Visrivier.
In 1795 bezetten de Britten de streek rond Kaap de Goede Hoop, om hem na wat getouwtrek -onder meer over de afschaffing van slavernij- in 1806 voorgoed over te nemen van de Nederlanders. Velen van de Nederlandse (en ook Duitse) kolonisten, bekend als Boeren, trokken in de jaren 1830-1840 in de zogenaamde Grote Trek weg uit de Kaapkolonie. Door de hevige oorlogsvoering van Shaka Zulu de jaren voorheen, hadden de Boeren vrij spel om de Oranje Vrijstaat en Transvaal te stichtten.

In 1867 werden diamanten ontdekt in Kimberly, in 1886 vond men goud in Transvaal. Dit leidde tot een stroom van blanke immigranten en, daarmee gepaard, Britse inmenging waar de Boeren zich tegen verzetten. Aanvankelijk met succes. Ze wonnen de Eerste Boerenoorlog (1880-1881), maar werden verslagen in de Tweede Boerenoorlog (1899-1902).

In 1910 werd de Unie van Zuid-Afrika gevormd. In 1931 werd Zuid-Afrika een Dominion. Vele wetten regelden een ongelijke behandeling van burgers op grond van hun huidskleur. Deze politiek werd geformaliseerd tot de apartheid (gescheiden ontwikkeling van de diverse rassen) na de verkiezingsoverwinning van de Nationale Partij in 1948.

In de jaren ’90 eindigde eindelijk de apartheid. Toenmalig President de Klerk liet de bekende anti-apartheidsactivist Nelson Mandela vrij en in 1994 werden er voor het eerst algemene verkiezingen voor alle rassen gehouden. Dit leidde tot een bestuur van de tot politieke partij getransformeerde anti-apartheidsgroepering ANC. Aanvankelijk onder leiding van Mandela, later onder Thabo Mbeki. De nieuwe regering voerde een beleid van ‘rechtstellende actie’ om de ongelijkheden van het verleden te beëindigen. Sinds 1996 is een nieuwe grondwet in werking.
Zuid-Afrika is een republiek in transformatie. Het is nog steeds een land met zeer grote tegenstellingen tussen arm en rijk. Bovendien heeft het een van de hoogste percentages hiv-besmettingen in de wereld.
In 2006 verloor het ANC een groot deel van haar aanhang. Toch haalde het nog een meerderheid. Ook in 2009 en 2014 houdt het ANC een meerderheid, maar zakt nog ten aanzien van DA (onder de blanke Zille, met een meerderheid in Kaapstad) en COPE (een afsplitsing van het ANC). Zuid-Afrika zakte sinds 2004 in de index van de menselijke ontwikkeling van een 85ste (ten tijde van de verkiezing van het ANC in de jaren negentig) naar een 120ste plaats. De index bevat 177 landen.