Malawi – Het warme hart van Afrika

Het warme hart van Afrika. Deze naam heeft het land zeker niet gestolen. Er zijn weinig plekken op aarde waar de bevolking zo oprecht en aardig is als in Malawi. Ondanks de grote armoede in dit prachtig groene landje, plukken de mensen de dag. Dit werkt erg aanstekelijk en je zal ter plekke dan ook extra genieten van magische plekken als Lake Malawi, het groene Zomba Plateau of een van de 9 uitzonderlijke wildparken die momenteel evolueren tot top safaribestemmingen.

lake malawi

Klimaat en beste reistijd

In Malawi heerst een overwegend tropisch klimaat, op grotere hoogtes is het klimaat subtropisch. Van november tot april is het regenseizoen, warm en nat. Bij Lake Malawi kan het in dit regenseizoen erg ruig worden, met regelmatig felle rukwinden en stormachtig weer. Om Lake Malawi te bezoeken dien je dit seizoen dus te vermijden.

Het winterseizoen begint in mei, en eindigt midden augustus. In deze periode is het relatief koel ( circa 25°gemiddeld). Net voor het regenseizoen, periode september – oktober, lopen de temperaturen op tot 30° en is het op zijn warmst in Malawi.
Hoewel Malawi geen groot land is, zijn er toch grote verschillen in (gevoels)temperatuur afhankelijk van het gebied waar je je bevindt. Zo is het in hoofdstad Liongwe doorgaans een pak koeler, omdat de stad 3600m boven de zeespiegel ligt.

Rond Lake Malawi is de (gevoels)temperatuur vaak aangenamer dan op drogere plekken in het land, zoals je aan de kust kan verwachten.

In het verre zuiden, omgeving Shire Valley, wordt het het warmst, omdat dit deel van het land op zeeniveau ligt. In de warmste maanden, september en oktober, kan het kwik hier oplopen tot 40°.

lake malawi

Lodges of kamperen

Beiden zijn mogelijk. Het is in Malawi vaak zo dat je of kampeert of in heel basis accommodatie slaapt (budget), of je verblijft in luxe lodges. De kerk in het midden houden is in Malawi helaas niet echt aan de orde. Natuurlijk heb je bij drukbezochte plaatsen (Lake Malawi) of in steden (Lilongwe) wat meer keuze, en dus ook wat meer variatie, maar het is vaak toch een of/of verhaal.

In Malawi is het gebruikelijk dat je met een (privé-) gids reist. Doordat het toerisme in dit kleine landje nog goed en wel op gang moet komen, is het aanbod ter plaatse beperkt. Dit geldt zeker voor autoverhuurders, die zijn erg schaars. Dit maakt dat hun prijzen erg hoog liggen, en het vaak voordelig is om gebruik te maken van een gids/chauffeur. Self-drives zijn wel mogelijk, maar dus niet zo voordelig als in andere landen.

Hoogtepunten

Het heuvelachtige en dichtbegroeide Majete Game Reserve ligt ongeveer 65 kilometer ten zuiden van Blantyre, in de groene en dichtbegroeide Lower Shire Vallei. De vallei heeft zijn naam niet gestolen, de Shire rivier stroomt er namelijk dwars doorheen. Stroperij was lange tijd een probleem in Majete, maar sinds de jaren ´90 zijn veel dieren uit het Liwonde NP en uit Zuid-Afrika verhuist naar dit ruige gebied. Momenteel is er in het park weer een gezonde en groeiende populatie wild. Zo’n 3000 dieren zijn hier te vinden waaronder de zwarte neushoorn, buffel, luipaard, sabelantilope, olifant, zebra, kudu en hartebeest en sinds medio 2012 ook weer leeuwen waardoor Majete tot één van de Big Five bestemmingen in Afrika behoort.
In Majete kunt u zowel game drives in een open 4×4 als wandelsafari’s ondernemen. Dit laatste is een aanrader, gezien de dichte begroeiing van de bush in Majete NP. Een bezoek aan de Kapichira Falls biedt weer een heel ander zicht op de Shire Rivier, en heeft ook historische waarde omdat David Livingstone hier ooit zijn kamp zou hebben opgezet. Voor de sportievelingen is een wandeling naar de top van de Majete heuvel (± 800 meter) zeker de moeite waard voor het spectaculair uitzicht op de omgeving. Rond het natuurreservaat liggen verschillende kleine, traditionele dorpjes. Je kan tussen de game drives en wandelsafari’s door dus ook voor wat afwisseling zorgen en de lokale bevolking ontmoeten, en zien hoe zij leven.

Tachtig kilometer ten zuiden van Blantyre liggen Lengwe NP en Nyala Game Reserve. In vergelijking met bv. Kruger NP en Etosha NP zijn Lengwe en Nyala redelijk kleine parken, maar zeker de moeite waard om te bezoeken. Lengwe NP heeft voor Malawi een speciale topografie en bestaat voornamelijk uit open loofbossen en dicht struikgewas. Vooral bij de waterpoelen is er veel van dit wild te spotten, want het is er doorgaans heet en droog. Ook dat is opmerkelijk voor een groen land als Malawi, waar toch veel rivieren en meren zijn. Het merendeel van de waterpoelen in Lengwe werd dan ook door mensen aangelegd en onderhouden. Lengwe wordt bevolkt door buffels, antilopen, zebra’s, kudu’s, hyena’s, zwijnen, bavianen, duikertjes, meerkatten en nyala’s. En die nyala’s zijn een van de voornaamste oorzaken voor het ontstaan van Lengwe als game reserve in 1928. De ‘lower Shire Valley’ is namelijk het meest noordelijke punt in Afrika waar je nyala’s kan vinden. Sinds 1970 is Lengwe een nationaal park. Het park wordt gerund door the Department of national Parks and Wildlife (DWNP), die onder meer in Botswana uitstekend werk leveren.

Liwonde National Park ligt in het zuiden van het land, vlak onder Lake Malawi en is zo’n 550 km2 groot. Het is het park met de meeste variatie, zowel in landschap als in wildsoorten, en wordt met zijn diversiteit aan flora en fauna dan ook als mooiste natuur- en wildpark van Malawi beschouwd.

Toen Liwonde als nationaal park werd opgericht in 1973, was een deel van de plaatselijke bevolking genoodzaakt om zich te verplaatsen naar (nieuwe) nederzetting aan de rand van het park. Een deel van Liwonde NP was in het verleden volledig open, wat in combinatie met de hoge bevolkingsdichtheid, stroperij in de hand werkte. Sinds African parks (2015) instaat voor het behoud van het park, is het volledig omheind.

Een groot deel van het zuiden wordt gedomineerd door de Shire Rivier, welke zich vanaf Lake Malawi al kronkelend door de Great Rift Valley naar het Liwonde National Park begeeft.
De oevers van de Shire zijn moerasachtige vlaktes met een begroeiing die doet denken aan een Braziliaans regenwoud, wat een tropisch gevoel opwekt. Langzaam lopen deze moerassen over in savanne, afgewisseld met Mopane bosjes, baobab bomen en grote palmen. Dit afwisselende landschap strekt zich uiteindelijk uit naar de glooiende en dichte bebossing van de Shire Highlands (met o.a. het Zomba Plateau).

Naast veel “klein” wild zoals kudu, impala, sabelantilope, bavianen, wrattenzwijnen en stekelvarken, is Liwonde een thuishaven voor kleine groepen olifanten en buffels. Het is, net zoals zo veel plekken in Malawi, tevens rijk aan prachtige vogels. De rivier telt vele nijlpaarden en langs het water maakt u kans om olifanten, water bucks, monitor lizards en kolossale krokodillen te spotten.
In 2017 zijn er 4 jachtluipaarden overgekomen van Zuid-Afrika, meteen de eerste cheeta’s in het wild in Malawi sinds meer dan 20 jaar. Sinds 2018 zijn er ook terug leeuwen in Liwonde NP! Onder meer de Nederlandse overheid en DWNP zorgden voor het overplaatsen van twee mannetjesleeuwen van Majete NP naar Liwndo NP, en er zouden er nog 12 in aantocht zijn. Ten slotte kan het mooiste wildpark van Malawi stoefen met 6 zwarte neushoorns die er vertoeven, en blijft het zich inzetten voor behoud en re-integratie.

De parel van Malawi is het tropische Lake Malawi met haar mooie stranden, kleine baaitjes en idyllische eilandjes. Een fantastische bestemming voor water- en zonaanbidders, snorkelaars en vooral duikers. Het kristalheldere meer herbergt meer dan 600 tropische gekleurde vissoorten waarvan een aantal enkel in Lake Malawi voorkomt. Het gebied rondom Cape Maclear en het Lake Malawi National Park behoren tot de UNESCO World Heritage Site. Lake Malawi zorgt met zijn prachtige stranden en bijhorend vakantiegevoel voor de perfecte afwisseling met de natuurlijke schoonheid en culturele schatten die Malawi rijk is.

De bevolking rond het meer leeft vooral van veeteelt, tabaksteelt en uiteraard visvangst. Vanzelfsprekend speelt Lake Malawi een belangrijke rol in de economie van Malawi. Vissersdorpjes liggen verspreid langs de oevers en zijn leuke attractie voor toeristen vanwege de traditionele gebruiken van vissers en lokale bewoners. Ondanks de commerciële aantrekkingskracht van het meer blijft het zijn authenticiteit bewaren, en dat ervaren bezoekers van dit unieke stukje Afrika makkelijk. De prachtige stukken wit zandstrand met kristalhelder water zijn in veel gevallen uitsluitend toegankelijk voor de gasten van de omliggende lodges. Naast heerlijk luieren op het strand en genieten van de schoonheid van de omgeving bestaan de meest aangeboden activiteiten uit kajakken, snorkelen, duiken, zeilen en waterskiën. Ook voor vogelliefhebbers is Lake Malawi een paradijs.

Als duiken of snorkelen voor u een passie is, dan is een verblijf op Mumbo Island een must.

Het eiland is te bereiken met boottransfer van een uurtje vanuit Cape MacLear. Mumbo Island is een klein, groen en rotsachtig eiland van ongeveer 1 kilometer doorsnee. Het is nog nooit bevolkt geweest en men streeft er dan ook naar om het eiland in haar natuurlijke staat te behouden. Er is slechts één kamp aanwezig op Mumbo Island, genaamd … Mumbo Island. Bestaande uit slechts 6 sfeervolle tented chalets, die allemaal opgetrokken zijn uit natuurlijke materialen en ernaar streven om ze milieuvriendelijk mogelijk te zijn.

Anders dan de andere eilanden in Lake Malawi kent Mumbo Island een populatie kleinere diersoorten die gedurende de eeuwen heen tijdens de droge periodes naar het eiland zijn overgestoken. Verder kan u hier genieten van prachtige vogelsoorten, zoals de Afrikaanse visarend, de Malachite Kingfisher en de Black-headed oriole. Met een beetje geluk kunt u ook de Kaapse otter tegenkomen, die vreemd genoeg niet al te schuw is en zich dus vaak laat bewonderen op en rond het eiland. Naast allerhande watersporten kunt u veilig en op eigen gelegenheid wandelen door een van de vijf walking trails te volgen.

Nkhata Bay ligt aan de noordelijke oever van Lake Malawi. Het district bestaat uit meerdere kleine dorpen die verspreid liggen op de rots- en heuvelachtige oever, afgewisseld met zandstrandjes en enorme rotsblokken. De streek heeft een grote aantrekkingskracht op toeristen die gecharmeerd raken door de gezellige sfeer en het ontspannende karakter van de verschillende dorpjes. Wilt u de lokale bevolking ontmoeten, een kijke nemen in hun leven en ervaren hoe het is om te leven van het land en het meer in Malawi, is een bezoek aan Nkhata bay zeker iets voor u.

In de baai liggen een aantal accommodaties, gaande van budget tot luxe. Vanuit uw accommodatie kunt u op eigen gelegenheid de buurt verkennen en door de dorpen wandelen. Let wel op, het zijn vaak fikse wandelingen. De bewoners zijn vriendelijk en zullen u hartelijk welkom heten.
In het centrale deel van Nkhata Bay bevinden zich meerdere marktjes, kleine winkeltjes, een supermarktje of twee, enkele stalletjes met souvenirs en verschillende lokale restaurantjes waar u een onvervalste traditionele maaltijd kunt nuttigen. Meestal bestaande uit vers gevangen vis met rijst of nsima en groenten. U kunt ook eens de lokale frituur of grill proberen waar men gebakken aardappelen en biefstuk al staande van een prikkertje kan eten. In de avond is er regelmatig livemuziek in een van de lodges of kunt u de lokale nachtclub bezoeken, waar zowel toeristen als de lokale bewoners op af komen.

In het weekend trekken veel bewoners naar het dorpstrand Chikale beach, een breed zandstrand met een kleine bar en een restaurantje. Vissers varen regelmatig voorbij om hun verse gevangen vis te verkopen. U kunt er gezellig wat drinken of een hapje eten.

Vergezeld van enkele bewoners kunt u een bijzonder boottochtje maken naar een afgelegen strandje. Onderweg wordt er volop gedrumd, gezongen en gelachen. Wanneer de majestueuze visarenden neerdalen om het visaas te vangen kunt u spectaculaire foto’s maken. Eenmaal bij het strandje gaan de muziek en het dansen verder en wordt er op houtvuur een traditionele en smakelijke maaltijd bereid.

Glooiende, rotsachtige heuvelruggen, naaldbomen en rubberplantages afgewisseld met tropische vegetatie. Nyika Plateau, in het noorden van Malawi, wordt wel eens ‘Schotland in Afrika’ genoemd, vanwege de gelijkenissen tussen dit gebied en de Schotse Highlands. Al zorgen de kleine dorpjes verspreid langs de hoofdwegen en de stalletjes met lokale verkopers van groenten en fruit toch voor een typisch Malawiaans straatbeeld. Noord Malawi is een gebied met spectaculaire verzichten voor avontuurlijke natuurliefhebbers en sportieve wandelaars.
De hogere bergen rondom Mzuzu gaan langzaam over in de glooiende bergen van het Nyika Plateau, op een hoogte van 2100-2500 meter. Het uitzicht over de bergen, valleien en grasvlaktes is adembenemend. Dit afgelegen gebied wisselt de groene bossen af met een steppeachtig heuvellandschap, kleine riviertjes en watervallen die onder andere in een meer uitmonden. ‘Nyika’ betekent dan ook ‘plaats waar water vandaan komt’.

Op de glooiende plateaus bedekt met grasland leven vooral kuddes Roan antilopen, elanden en zebra’s, maar u kunt u er ook hyena’s, jakhalzen of zelfs een enkele luipaard tegenkomen. In de lagere gebieden zijn er ook kuddes olifanten en buffels te vinden. In het regenseizoen zijn hier meer dan 200 soorten orchidee te vinden. Ook voor de vogelliefhebber heeft dit gebied meer dan 400 verschillende soorten in de aanbieding.
Het terrein is puur en ongerept en de mooiste manier om dit prachtige landschap te verkennen is te voet, ter paard of per mountainbike. Er zijn verscheidene wandel en autoroutes in en rondom het park. De wandelroutes variëren van één tot zes dagen, overnachtend in een mobile tented camp. De begeleide wandelingen gaan dwars door de hoge grassen, door rotsachtige rivierbeddingen en over kronkelende smalle bergpaden. Uiteraard worden deze wandelingen begeleid door deskundige gidsen die het gebied zeer goed kennen. De voornaamste route is het driedaagse Livingstonia parcours, dat leidt van Chelinda, centraal gelegen in het park, naar Livingstonia aan de oostelijke grens.

Gaat u naar Malawi puur voor het wild, dan is dit niet uw bestemming. Malawi biedt heel veel afwisseling, niet enkel betreft natuur. Als u houdt van verborgen parels -weg van de “drukte”-, sportieve wandelingen en prachtige natuur, dan is het noorden van Malawi en het Nyika Plateau zeker iets voor u.

Geschiedenis

Malawi, dat in 1891 als British Central Africa Protectorate onder Brits bestuur kwam, heette daarvoor Makolololand. In 1907 kreeg het de naam Nyasaland, en in 1912 werd de North Nyasa Native Association opgericht. Deze organisatie zette zich destijds vooral in voor betere omstandigheden voor onder meer de contractarbeiders in de mijnen en op de vele plantages in het huidige Malawi. Door sommigen werd deze beweging te soft bevonden, en evangelist John Chilembwe riep tijdens de Eerste Wereldoorlog in 1915 een antikoloniale opstand uit. Het verzet werd onverbiddelijk neergeslagen, en Chilembwe kwam om. Maar het nationalisme en chauvinisme waren er wel door versterkt en de onlusten hielden aan. In 1943 kwamen een aantal nationalistische groepen samen en het Nyasaland African Congress (NAC), dat een militante acties niet schuwde en een grote aanhang kreeg. De Britse regering besloot Nyasaland op 1 augustus 1953 samen te voegen met Noord- en Zuid-Rhodesië (respectievelijk huidig Zambia & Zimbabwe) tot de Centraal-Afrikaanse Federatie (CAF). Het NAC verzette zich hier uiteraard tegen, en de Britse regering werd na tien jaar gedwongen de CAF te ontbinden in 1963.

Op 6 juli 1964 werd Nyasaland onafhankelijk verklaard en twee jaar later werd het gekroond to de republiek Malawi. Hastings Kamuzu Banda werd president en regeringsleider, die in feite regeerde als een tiranniek alleenheerser.

Sinds Malawi als republiek door het leven gaat, heeft het zich ook ingezet om de relatie met de buurlanden te onderhouden of versterken. In 1985 werden voor het eerst diplomatieke betrekkingen aangeknoopt met Tanzania, met Zambia werden vriendschappelijke contacten gelegd. Met het buurland Mozambique verbeterde de relatie in de loop van de jaren tachtig. Mozambique beschuldigde Malawi er regelmatig van steun te verlenen aan de verzetsbeweging die e actief was, maar in 1988 ondertekenden de twee landen een akkoord over de repatriëring van de ca. 650.000 Mozambikaanse vluchtelingen in Malawi.

President Hastings Kamuzu Banda bleef ondanks groeiende druk nog enige tijd aan de macht. Rellen in 1991 en 1992 werden hardhandig onderdrukt en veel mensen werden gearresteerd. In juni 1993 werd een referendum gehouden, waarbij de bevolking koos voor een meerpartijenstelsel.
Bij de verkiezingen in 1994 werd Banda verslagen en als president en premier opgevolgd door Bakili Muluzi van het United Democratic Front. De coalitieregering hield geen stand en viel uiteen in juni 1996, waardoor zij geen parlementaire meerderheid meer hadden

Op dit moment is Arthur Peter Mutharika van de Democratic Progressive Party president.

Economie
Landbouw is de kern van de economie, 80% van de bevolking is ervan afhankelijk. Landbouw, visserij en bosbouw dragen 36% bij aan het bruto nationaal product. Industrie in Malawi is als gevolg grotendeels gericht op de verwerking van landbouwproducten. Op dit moment zit toerisme erg in de lift. Sinds 2017 wordt er dan ook een jaarlijkse toeristische beurs opgezet in Lilongwe, de hoofdstad van Malawi, met veel internationale gasten.

Vele Malawiërs werken in het buitenland, vooral Zuid-Afrika en Zimbabwe, vanwege gebrek aan werkgelegenheid in eigen land. Malawi is niet voor niets een van de armste landen ter wereld. Het nationaal inkomen is een schamele $287 per hoofd van de bevolking (2016). In 1981 werd, in samenwerking met het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, een economisch hervormingsplan doorgevoerd, gericht op beheersing van de internationale schuld en het aantrekken van buitenlandse investeringen. De economische ontwikkeling van Malawi wordt bemoeilijkt door de ingesloten ligging en de hierdoor hoge transportkosten. Verbindingen naar havens in buurland Mozambique zijn essentieel.

De landbouwsector bestaat uit twee delen, de kleinschalige landbouw voor eigen gebruik of voor lokale handel in het dorp, en de grootschalige plantagebouw. De groei in de landbouw komt vooral door deze laatste. Belangrijkste landbouwproducten zijn tabak en thee voor de export, en katoen voor lokale verwerking. De belangrijkste handelspartners van Malawi zijn het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Afrika en Duitsland. Ook visvangst is belangrijk voor Malawi, met schijnbaar onuitputtelijke voorraden in het Malawimeer en de Shirerivier. Op het Malawimeer dreigt echter overbevissing.

Ongeveer een kwart van het landoppervlak is bedekt met bos. Slechts 21% van het bos is industrieel exploiteerbaar, maar lokaal is hout een onmisbare grondstof huizenbouw en als brandstof om te koken. Om houtinvoer in de toekomst overbodig te maken werd het Vipya Pulpwood Scheme ontwikkeld, waarbij massale aanplant van sparren en eucalyptusbomen plaatsvond.

De energie wordt langs thermische en hydro-elektrische weg geproduceerd door de Electricity Supply Commission. De meeste krachtstations liggen in het zuiden. De belangrijkste is die van de Nkula Falls.

Het zuidelijke deel van het land heeft goede verkeerswegen. Er zijn spoorverbindingen naar de havens Beira en Nacala in Mozambique. Het wegennet is 14.157 km lang, waarvan ca. 2500 km het hele jaar door begaanbaar is. Op het Malawimeer vindt scheepvaart plaats.

visarend malawi
Majete bush wealk
malawi kinderen